سنجش قند خون در منزل
نویسنده : مدیر سایت    
دوشنبه 28 خرداد 1397
    
بازدید: 368
    
زبان : فارسی
    

ضرورت آموزش کار با دستگاه اندازه گیری قند خون

طبق گزارش انجمن ديابت ايران آمار افراد ديابتي در کشورمان به بيش از 6 ميليون نفر مي‌رسد و گفته مي‌شود اين آمار تا 20 سال آينده دو برابر خواهد شد!

به گزارش ايسنا، روزنامه شرق در ادامه نوشت: به اين ترتيب در هر خانواده‌اي حداقل يک دستگاه گلوکومتر پيدا مي‌شود. اما عدم آشنايي کافي با اين دستگاه باعث مي‌شود فرد يا در اندازه‌گيري قند خون دچار اشتباه شود يا کلا از خير اين دستگاه بگذرد.

آموزش اندازه گیری قند خون در منزل

پس از کشف انسولين، کنترل قند خون توسط بيمار در منزل دومين پيشرفت اساسي بشر در زمينه بيماري ديابت بوده است. بيماران ديابتي به خصوص کساني که از انسولين استفاده مي‌کنند از اين طريق مي‌توانند قندشان را اندازه‌گيري کنند و براساس آن رژيم غذايي و دز انسولين دريافتي‌شان را کنترل کنند. براي استفاده از دستگاه اندازه‌گيري قند خون يا «گلوکومتر» بايد يک قطره کوچک از خون را روي نوار يک‌بار مصرف گلوکومتر قرار داد و نوار را داخل دستگاه گذاشت. ترکيبات شيميايي به کار رفته در اين نوارها با برخورد با خون مي‌توانند ميزان گلوکز خون را نشان دهند. برخي از اين دستگاه‌ها ميزان جريان الکتريکي را در خون اندازه‌گيري مي‌کنند و بر اساس آن قند را مي‌سنجند. برخي ديگر نيز از لحاظ رفلکت طيف نوري و سير انعکاس نور ميزان قند خون را نشان مي‌دهند.

نتيجه دستگاه قند خون با نتيجه آزمايشگاه چه فرقي دارد؟

تشخيص ديابت نبايد با استفاده از اين دستگاه‌ها صورت بگيرد بلکه بايد حتما آزمايش خون داده شود. يعني مريض بايد به آزمايشگاه مراجعه کند تا از خون وريدي‌اش نمونه‌گيري شود. دستگاه‌هاي قند خون معمولا از خون نوک انگشت استفاده مي‌کند. اين خون از طريق مويرگ‌ها گرفته مي‌شود و کامل است يعني هم داراي سلول است و هم مايع پلاسما. درحالي که آزمايشگاه سلول را از خون جدا مي‌کند و فقط ميزان قند خون پلاسما يا سرم خون وريدي را نشان مي‌دهد. همين مساله باعث مي‌شود ميزان قند خوني که دستگاه‌ها نشان مي‌دهند حدودا 15درصد از آزمايشگاه کمتر يا بيشتر باشد.

کد نوار گلوکومتر را حتما بايد با دستگاه تطبيق دهيد؟

نوارهاي گلوکومتر در قوطي‌اي جداگانه قرار دارند. توصيه مي‌شود حتما بعد از درآوردن نوار از قوطي در آن بلافاصله بسته شود تا بقيه نوارها حرارت نبينند و با رطوبت کمتري مواجه شوند. قوطي نوارها را در محلي که رطوبت يا درجه حرارت خيلي بالا يا پايين دارد نگهداري نکنيد و هميشه به تاريخ انقضاي نوار توجه کنيد. هر قوطي حاوي يک نوار کنترل است که قبل از ساير نوارها بايد داخل دستگاه گذاشته شود تا کد دستگاه با کد نوارها يکسان شود. در واقع با خريد هر قوطي جديد بايد اين کار انجام شود. در غير اين صورت ممکن است نتيجه قند خون صحيح نشان داده نشود. گاهي اوقات دستگاه گلوکومتر کثيف مي‌شود و لازم است با يک دستمال مرطوب آغشته به آب و صابون تميز شود. توصيه مي‌شود براي اين کار از الکل و مانند آن استفاده نشود.

آيا لازم نيست دست را با الکل ضدعفوني کنيم؟

براي کنترل قند خون بايد نکات خاصي را رعايت کرد. اول از همه بايد دست‌ها را شست و خشک کرد زيرا چربي پوست دست مي‌تواند روي ميزان قند خون اثر بگذارد. البته لازم نيست پوست را با الکل ضدعفوني کنيد. علاوه براين بهتر است هميشه از يک نقطه ثابت براي گرفتن خون استفاده نشود. هربار يک انگشت را انتخاب کنيد و دفعه بعد به صورت چرخشي از انگشتي ديگر استفاده کنيد. دستگاه‌هاي جديدتر هم وجود دارند که مي‌توانند از نواحي ديگر مانند بازو، ساعد و ران نيز خون بگيرند اما فعلا بيشتر دستگاه‌هايي که در ايران موجود هستند از نوک انگشت خون مي‌گيرند. برخي دستگاه‌ها داراي قلم‌هاي مخصوص خون‌گيري هستند که به صورت اتوماتيک پوست را سوراخ مي‌کنند. البته استفاده از اين قلم‌ها معمولا بدون درد است. اگر هم خوني خارج نشد مي‌توان دست را به سمت پايين گرفت و به آرامي انگشت را فشار داد تا خون خارج شود. برخي قلم‌ها داراي درجات مختلف براي ميزان نفوذ سوزن به انگشت هستند.

آيا مي شود در دماي معمولي اتاق قند خون خود را اندازه بگيريد؟

برخي شرايط مي‌توانند بر اندازه‌گيري قند خون توسط دستگاه تاثير بگذارند. براي مثال کساني که کم خوني دارند ممکن است ميزان قند خون‌شان توسط دستگاه يک مقدار بالاتر نشان داده شود. در مقابل آن، کساني که ميزان هموگلوبين يا هماتوکريت خون‌شان بالاتر است ممکن است قندشان توسط دستگاه پايين‌تر نشان داده شود. البته عواملي مثل ارتفاع، درجه حرارت، رطوبت، ميزان اسيد اوريک خون، ميزان ويتامين C و... نيز مي‌توانند روي قند اندازه‌گيري شده توسط دستگاه اثر بگذارند. اين دستگاه بهتر است در دماي معمولي اتاق (حدود 20 تا 25 درجه سانتي‌گراد) استفاده شود.

چه زماني از روز بايد قند خود را اندازه بگيريم؟

توصيه مي‌شود قندهاي اندازه‌گيري شده خود را در يک جدول يادداشت کنيد و در زمان ويزيت پزشک آن را به همراه داشته باشيد. پزشک مي‌تواند از اين جدول براي تنظيم دز انسولين يا داروهاي مصرفي‌تان استفاده کند. قند خون در افراد مبتلا به ديابت نوع يک بايد به صورت ناشتا، دو ساعت بعد از وعده‌هاي غذايي و در صورت لزوم يک تا دو بار در ساعت سه صبح اندازه‌گيري شود. کنترل دفعات قند خون در بيماراني که از انسولين استفاده مي‌کنند حداقل سه بار ذکر شده است. البته اين ميزان در خانم‌هاي باردار ممکن است به شش بار هم افزايش پيدا کند. بيماران مبتلا به ديابت نوع دو نيز مي‌توانند در همين ساعات ذکر شده قند خون خود را اندازه بگيرند.

قند خون طبيعي براي افراد ديابتي چقدر است؟

قند خون طبيعي ناشتا (بعد از هشت ساعت ناشتا بودن) براي افراد ديابتي بايد حدودا بين 80 تا 130 باشد و قند خون طبيعي دو ساعت بعد از هر وعده غذايي براي اين افراد بايد کمتر از 160 باشد. درخانم‌هاي باردار که از انسولين استفاده مي‌کنند ميزان قند خون ناشتا (اندازه‌گيري شده توسط دستگاه گلوکومتر) بايد کمتر از 90 تا 95 و قند خون طبيعي يک ساعت بعد از وعده‌هاي غذايي کمتر از 140 و دو ساعت بعد از وعده‌هاي غذايي کمتر از 120 باشد. در بيماران ديابتي قند خون نبايد کمتر از 70 باشد و اگر قند کمتر از 60 باشد بيمار علامت‌دار مي‌شود. قند خون کمتر از 45 نيز مي‌تواند بسيار خطرناک باشد.

ميزان قند خون طبيعي چقدر است؟

قند خون طبيعي ناشتا براي کساني که ديابتي نيستند بايد کمتر از 100 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر باشد. در صورتي که اين ميزان بيشتر از 126 باشد و اين ميزان يک‌بار ديگر هم تکرار شود فرد مبتلا به بيماري ديابت است. همچنين اگر فردي علامت‌دار باشد يعني علايم بيماري ديابت را داشته باشد (تکرر ادرار، پرنوشي و کاهش وزن) و در عين حال قند خون تصادفي‌اش (قند خوني که بدون توجه به زمان گرفته شود) براي حتي يک‌بار بالاي 200 باشد فرد مبتلا به ديابت است. البته اين معيارها آزمايشگاهي هستند و با دستگاه گلوکومتر نبايد به تشخيص ديابت پرداخت. همچنين کسي که قند خون ناشتايش بين 100 تا 126 است مستعد بيماري ديابت محسوب مي‌شود.

 

  نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید مدیر سایت در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.